Świnoujście i jego znani mieszkańcy

Wiadomo, że w Świnoujściu bywał Maksym Gorki (wł. Aleksiej Maksimowicz Pieszkow, 1868-1936), autor licznych dramatów i powieści, m.in. najbardziej znanej Matki. Jako krytyk rewolucji październikowej wydalony z kraju, po powrocie stał się uznanym pisarzem w państwie stalinowskim. Przypuszczalnie został jednak otruty przez agentów NKWD działających na polecenie Stalina.

To w Świnoujściu Mata Hari (wł. Margaretha Geertruida McLeod z domu Zelle, 1876-1917), niezwykle piękna i kusząca tancerka widywała się z późniejszym admirałem Wilhelmem Canarisem, który przypuszczalnie wciągnął ją do niemieckiego wywiadu. Zresztą oskarżono ją o podwójną agenturę: na rzecz Niemiec i Francji. W odbywającym się w 1917 r. we Francji procesie została uznana winną zdrady i śmierci tysięcy żołnierzy w czasie I wojny światowej za co skazano ją na śmierć przez rozstrzelanie.

Wakacje spędzał w kurorcie Wojciech Kossak (1856-1942) z rodziną, który razem z Janem Styką namalował słynną Panoramę Racławicką (1894), wykonaną z okazji 100 rocznicy wybuchu Powstania Kościuszkowskiego. Artysta znany jest także z wielu innych obrazów o tematyce batalistycznej i historycznej, m.in. Bitwy pod Olszynką Grochowską czy Krwawej niedzieli w Petersburgu 22 stycznia 1905 r. Jego artystyczne dokonania sprawiły, że zainteresował się nim pruski dom królewski. Przez wiele lat Kossak pozostawał protegowanym Wilhelma II, na dworze którego namalował takie obrazy jak Grenadierzy królewscy w bitwie pod Etoges czy Śmierć Ludwika Ferdynanda pod Saalfeld.

Uzdrowiskowa renoma Świnoujścia przyciągnęła na wakacje i Feliksa Nowowiejskiego (1877-1946), polskiego kompozytora, dyrygenta, pedagoga i organistę. To tutaj skomponował jedno ze swych najbardziej znanych dzieł - operę Legenda Bałtyku (1924). Feliks Nowowiejski jest także autorem licznych utworów religijnych, m.in. Missa pro pace, oratorium Znalezienie Świętego Krzyża czy poematu na organy In Paradisum op. 61, za które został uhonorowany tytułem szambelana papieskiego.